Partekatu edukia
Energia eta ingurumena
Gaia: La colocación de contenedores de basura junto a la fachada del edificio donde residen los autores de la queja durante la celebración de determinados eventos.
Altsasuko alkatea
Alkate jauna:
1. 2026ko irailaren 14an, erakunde honek […] jaunak aurkeztutako idatzia jaso zuen. Altsasuko […] jabeen erkidegoaren ordezkari gisa aurkeztutako idatzi horren bidez, ekitaldi jakin batzuk antolatzen direnean eraikinaren fatxadaren ondoan edukiontziak jartzearen inguruko kexa aurkeztu zuen.
Idazkian, honako hau azaldu zuen:
a) Urte luzez, eraikinaren fatxadaren ondoan, zabor-edukiontzien gune bat egon zen, eta edukiontzi horiei su eman zieten hainbat alditan.
b) Edukiontziak beste leku batera eramateko eskatu ondoren, azkenean fatxadatik kendu zituzten.
c) Hala ere, zenbait ekitaldi egiten direnean, hala nola iraileko jaietan eta urriko azoketan, Udalak eraikinaren fatxada erabiltzen jarraitzen du edukiontziak aldi baterako kokatzeko.
d) Horren ondorioz, beste sute batzuk izan dira.
e) Kezkatuta daudela adierazi dute, duela gutxi eraikina birgaitzeko lanak hasi baitira, inguratzaile termikoa egiteko, eta beldur baitira hurrengo suteak fatxadan kalteak eragingo ote dituen edo eraikineko bizilagunak arriskuan jarriko ote dituen.
Horregatik, ekitaldiak egiten diren egunetan eraikinaren fatxada edukiontziak aldi baterako jartzeko erabiltzeari uzteko eskatu dute, eta egun horietarako beste kokaleku bat ezartzeko.
2. Jarraian, erakundea Altsasuko Udalarekin eta Sakanako Mankomunitatearekin harremanetan jarri zen, planteatutako gaiari buruzko informazioa eman zezan eskatzeko.
Altsasuko Udalaren txostenean honako hau adierazten da:
“I. 2026ko irailaren 29an Altsasuko Udalari jakinarazi zitzaion Arartekoak Q26/1316 espedientean jarduera hasteko idazkia aurkeztu zuela, [..] jaunak, [..] . zenbakiko jabekideen erkidegoaren ordezkari gisa, bere etxebizitzetako eraikinaren fatxadaren ondoan edukiontziak jartzeagatik.
II. Uztailaren 3ko Nafarroako Arartekoari buruzko 4/2000 Foru Legearen 24.1 artikuluan ezarritakoaren arabera, Udal honi eskatu zaio, gehienez ere hamabost egun balioduneko epean, planteatutako gaiari buruzko txostena egin dezala. Eskaera hau berriz 2026ko abuztuaren 4an luzatu da.
III. Hori dela eta, Udal honek honako txosten hau egin du:
TXOSTENA:
Lehenengoa.- Aurkeztutako kexaren xedea da [..]. zenbakian dagoen etxebizitzako fatxadatik edukiontziak kentzea, batzuetan ekintza bandalikoen ondorioz piztu diren suteen ondorioz.
Bigarrena.- Agerian utzi behar dugu edukiontzien kokapena ez dela inoiz gai baketsua; izan ere, Altsasuko Udalean eta Sakanako Mankomunitatean edukiontziak beren etxebizitzatik oso gertu edo oso urrun egotea nahi ez duten bizilagunen kexak kudeatu behar ditugu, hurbiltasunaren eta urruntasunaren kontzeptuak erabat subjektiboak baitira. Era berean, adierazi behar dugu oso zaila izango litzatekeela gure udalerri osoko edukiontzien kokapena zehaztea, auzotar, auzotar erkidego edo merkataritza- edo ostalaritza-lokal bakoitzak horri buruz dituen iritzi legitimoak kontuan hartuta. Nolanahi ere, hori ez litzateke bateragarria izango administrazio publiko baten jarduerak arautu behar dituen interes orokorrarekin.
Azpimarratu behar da udal hondakinen bilketa eta kudeaketaren eskumena Sakanako Mankomunitateari dagokiola gaur egun, Altsasuko Udalak horretarako egindako eskuordetzari jarraiki. Bada, eskumenen errealitate horretatik abiatuta, adierazi behar dugu inoiz ez dela baketsua edukiontzien kokapenari buruzko gaia erakunde mankomunatu horrek onartutako hondakinen kudeaketa arautzen duen ordenantzan araututa dagoela. Ordenantza horrek honako hau adierazten du edukiontzien kokapenari buruz:
13.2. art. “Edukiontzi, kubo eta zutoin motak, horien ezaugarri teknikoak, etxebizitza-blokeetan, merkataritza-lokaletan, establezimenduetan eta bestelakoetan erabili beharreko unitate kopurua eta horien kokapena Sakanako Mankomunitateak zehaztuko ditu, ukitutako udal eta kontzejuen laguntzarekin”.
13.10 art. “Aurreko edozein kasutan, Sakanako Mankomunitateak zehaztuko du edukiontziak non kokatuko diren bide publikoan, ekarpen-eremuetako etxoletan edo ostalaritzako bulego, denda, industria edo establezimenduen barruan, irizpide hauek kontuan hartuta: eraginkortasuna, ekonomia, antolaketa, hurbiltasuna eta irisgarritasuna erabiltzaileentzat eta osasun eta segurtasun publikoa”.
Hirugarrena.- Aurrekoa azalduta, eta, beraz, Altsasuko Udala eta Sakanako Mankomunitatea hondakinen bilketa eta kudeaketari buruzko erabakiak hartzerakoan, oro har, eta edukiontzien kokapenari dagokionez, aipatutako espedientean Nafarroako Arartekoari aurkeztutako kexa eragiten duten edukiontzien kokapenari erreparatu behar diogu.
Edukiontzi horiek lehen Txiki Polita eta Zelai kaleen arteko bidegurutzean zeuden, eta bi kaleetako etxebizitza jakin batzuei ematen zieten zerbitzua. Aurkeztutako kexan azaldutako aurrekarietan adierazitako arazoak direla eta, Altsasuko Udalak eta Sakanako Mankomunitateak batera hartu zuten horien kokapena aldatzeko erabakia, El Ferial kalean kokatuz, eta horrek Gartzia Ximenez kaletik urrunago egotea dakar. Horren ondorioz, azken kale horretako bizilagun batzuk ere kexatu ziren, Txiki Polita kalearekiko bidegurutzetik gertu bizi zirenak hain zuzen ere, lehen edukiontziak zeuden tokian, eta edukiontzi horiek hasierako lekura itzultzeko eskatu zuten. Toki horrekin, jakina denez, ez dago ados Nafarroako Arartekoaren aurrean kexa aurkezten duen auzotarren erkidegoa. Hala ere, Udalak pertsona horiei jakinarazi zien hori ezinezkoa zela; izan ere, Gartzia Ximenez kaleko 43. zenbakiko auzotarren komunitateak hura aldatzeko eskatu zuen, eta egokitzat jo zen hura baiestea, hainbat ekitaldi egin baitziren.
Altsasuko Jai eta Ferietan El Ferial kalea hainbat ekitaldietarako erabiltzen da. Hala, bost egun irauten duten jaietan, El Ferial kalean azokako atrakzioen esparrua dago, eta bi egun irauten duten ferietan, berriz, ganaduaren zati bat dago, jaiaren erakargarritasun nagusia dena. Horrek esan nahi du orain eztabaidagai diren edukiontziak mugitu egin behar direla eta Txiki Polita eta El Ferial kaleen arteko bidegurutzean jarri behar direla berriro. Zergatik berriro kokapen honetan? Ezin direlako El Ferial kaleko beste puntu batean jarri, aipatutako arrazoiengatik, ezta alboko kaleetan ere, horrek edukiontzi horiek Gartzia Ximenez kaleko etxebizitzetatik gehiago urruntzea ekarriko lukeelako. Era berean, esan behar da horiek ere ezin direla azken kale horretan kokatu, horrek espaloia okupatzera eta Sakanako Mankomunitateko hondakinak biltzeko kamioiak galtzadan gelditu behar izatera behartuko lukeelako, ibilgailuen zirkulaziorako bi erreietako bat okupatuz eta, beraz, horien zirkulazioa geldituz”.
Sakanako Mankomunitateak txosten hau bidali du:
“[..] aurkeztutako idazkian aipatzen den bezala, Sakanako Mankomunitateak, Altsasuko Udalarekin batera,[..]. zenbakiko eraikinaren alboan zegoenbilketa-gunea baliogabetzea erabaki zuen. Erabakia 2024ko urriaren 24an izandako bilera bateanhartu zen, eta Ferialdeko puntua eskaini zen alternatiba gisa.
Batzuetan, festak edo azokak bezalako ekitaldi puntualak direla eta, beharrezkoa da edukiontziak birkokatzea, herritarrek edukiontziak erabiltzeko eta mankomunitateko langileek bilketa egitekoaukera izan dezaten.
Edukiontziak udal langileek mugitu ohi dituzte, besteak beste, edukiontziak udalaren lur-eremuetan daudelako eta honen ondorioz mankomunitateak ez duelako haien kokapena erabakitzeko ahalmenik (hala ere, iradokizunak egin ditzakegu eta jakinarazi dezakegu bilketarik ezin dugula egin puntu jakin batzuetatik), baina litekeena da kasu honetan udal langileek 2024an hartutako erabakiaren berririk ez izatea.
Gure ustez, bi erakundeen erantzukizuna da elkarrekin modu koordinatuan lan egitea horrelako gertakariak berriro gerta ez daitezen.
Gure aldetik, Altsasuko Udalarekin hitz egingo dugu ekitaldi berezietan edukiontziak birkokatzekoprotokolo bat adosteko, kexan aipatzen den puntua baztertu eta alde guztiok edukiontziak non jarri eta nondik jaso behar diren jakin dezagun.
3. Edukiontzi batzuk espazio publikoan jartzea administrazio eskudunari dagokio, bere antolamendu-ahalmen diskrezionalaz baliatuz, ez baitago legez ezarrita; beraz, irtenbide batzuk baliozkoak dira, betiere behar bezala arrazoituta badaude. Erabaki hori hartzean, gainera, edukiontzien kokapenak inguruko bizilagunei eragin diezazkiekeen eragozpenak (zikinkeria, usainak, zarata, arrisku fisikoak eta abar) ahalik eta gehien murrizteko neurriak hartu behar dira.
Bestalde, herritarrek eskubidea dute beren etxebizitzen ondoko espazio publikoa (hondakin-edukiontziak dauden tokia) egoera egokian mantendu dadin eskatzeko, bai eta edukiontzien kokapenak eragindako neurriz kanpoko edo gehiegizko eragozpenik ez jasateko ere.
4. Aurkeztutako kasua aztertu ondoren, erakunde honek egiaztatu du hainbat sute izan direla kexagileen eraikinaren fatxadan kokatutako edukiontzietan; azkena, 2026ko irailaren 14ko goizaldean.
Erakunde honen iritziz, edukiontziak kokaleku zehatz horretan jartzeak, aldi baterako bada ere, arriskua dakar eraikineko bizilagunentzat.
Horregatik, arrisku-egoera horren aurrean, eta Sakanako Mankomunitateak honako hau adierazi duela kontuan hartuta: “Altsasuko Udalarekin hitz egingo dugu, ekitaldi berezietan edukiontziak lekuz aldatzeko protokolo bat adosteko, kexan aipatutako kokalekua kanpoan utzita”, erakunde honek beharrezkotzat jotzen du Altsasuko Udalari iradokitzea, Sakanako Mankomunitatearekin koordinatuta, kexaren xede diren edukiontziak herriko jaietan eta azoketan beste kokaleku batera eramateko aukera berriz azter dezala.
5. Beraz, eta Nafarroako Foru Komunitateko Arartekoaren erakundea arautzen duen uztailaren 3ko 4/2000 Foru Legearen 34.1. artikuluak ematen dizkion eskumenen arabera, hau jo du beharrezkotzat:
Altsasuko Udalari iradokitzea, Sakanako Mankomunitatearekin koordinatuta, kexaren xede diren edukiontziak herriko jaietan eta azoketan beste kokaleku batera eramateko aukera berriz azter dezala.
Nafarroako Foru Komunitateko Arartekoaren erakundea arautzen duen uztailaren 3ko 4/2000 Foru Legearen 34.2. artikuluari jarraikiz, eta aginduzkoa betez, Altsasuko Udalak bi hileko epean jakinarazi beharko du ebazpen hau onartzen duen eta, dagokionean, hura betetzeko zer neurri hartu dituen.
Lege-agindu horretan xedatzen denez, aipatutako administrazio publikoak arartekoaren erabakia onartzen ez badu, erakunde honek erabaki dezake gai hori dagokion urteko txostenean sartzea eta Nafarroako Parlamentuan azaltzea, jarrera hori izan duen administrazio publikoa berariaz aipatuz, baldin eta arartekoaren iritziz erabakia onartzea posible bazen.
Adeitasunez, zure erantzunaren zain,
El Defensor del Pueblo de Navarra
Nafarroako Arartekoa
Patxi Vera Donazar
Partekatu edukia