Partekatu edukia
Gizarte ongizatea
Gaia: El incremento del precio que la autora de la queja ha de pagar por la plaza no concertada que su madre ocupa en una residencia.
Altsasuko alkatea
Alkate jauna:
1. 2025eko urtarrilaren 24an, instituzio honek (…) andrearen idazki bat jaso zuen. Horren bidez, kexa bat aurkeztu zuen ama dagoen egoitzako hileko tarifaren igoeragatik.
2. Ondoren, erakunde honek Altsasuko Udalera jo zuen, gai horri buruzko informazio eske.
2025eko otsailaren 19an emandako txostena jaso zen, eta espedienteari erantsi zitzaion.
3. Kexa honen xedea interesdunak bere amak Altsasuko Aita Barandiaran egoitzan betetzen duen itundu gabeko plazagatik ordaindu behar duen prezioaren igoera da. Izan ere prezioa hilean 1.812,63 euro izatetik hilean 2.753,86 euro izatera igaro da.
Horri dagokionez Altsasuko Udalak bere txostenean adierazten du prezio berriak Toki Erakundearen Osoko Bilkurak 2024ko azaroaren 30ean hartutako erabakiaren ondorio direla. Erabaki hori hartu ondoren erakundearen iragarki-taulan eta Nafarroako Aldizkari Ofizialean (255 zk.), 2024ko abenduaren 17koan, argitaratu zen
4. Gaia ikuspegi materialetik aztertuta, aitortu behar da 2024an zeuden prezioen eta 2025erako onartutakoen arteko aldea deigarria dela.
Udalak bidalitako txostenetik ondorioztatzen denez, prezioen igoeraren arrazoia itundutako plazen kopuruak behera egitea izango litzateke; horren ondorioz itundu gabeko plazen kopuruak gora egin du, eta lautik hamarrera igaro dira.
Erakunde honek uste du inguruabar horrek prezioen igoera justifika dezakeela, baina zalantzak ditu onartutako igoera justifikatzeari dagokionez; izan ere, Udalak emandako informazioaren arabera, Udalak ez zuen onartu prezioen eguneratze hutsa eta egin zuena prezioak beste era batera definitzea izan zen; horrela, 2024an lau prezio aurreikusi ziren egoiliarraren mendekotasun-mailaren arabera –mendekotasun handia (2.516,45 euro hilean), mendekotasun larria (2.516,45 euro hilean), mendekotasun moderatua (1.812,63 euro hilean) eta mendekotasunik gabekoa (1.131,32 euro hilean)–, eta 2025. urtean bi mendekotasun-gradu baino ez dira aurreikusten, eta horrekin bat, bi prezio –mendekotasuna duten egoiliarrak (2.753,86 euro) eta mendekotasunik ez dutenak (1.763,58 euro)–.
Horrela, interesdunaren amaren kasuan, igoera ez da hainbeste gertatu plazaren prezioa kuantitatiboki aldatu delako –igoera hilean 941,23 eurokoa izango litzateke, hau da, % 51,93 igoera 2024ko hilekoarekin alderatuta–, baizik eta interesdunaren amaren kategoria hori –mendekotasun moderatua– ezabatu egin delako eta mendekotasuna duten egoiliarren beste bi kategoriekin parekatu delako –mendekotasun handia eta mendekotasun larria dutenak–. Hori, ikuspegi tekniko batetik, zalantzagarria da, zerbitzua ematearen kostua ezin delako berdina izan mendekotasun moderatua duen pertsona baten edo mendekotasun maila handiagoa duen pertsona baten kasuetan, berez laguntza-baliabide gehiago behar baititu.
Gauza bera gertatzen da mendekotasunik ez duten pertsonen prezioekin, horien prezioek hilean 632,26 euroko igoera izan baitute, hau da, % 55,89koa 2024ko hilekoarekin alderatuta, eta hori harrigarria da, izan ere, mendekotasun handi eta mendekotasun larrien prezioak % 9,43 igo direlako 2024ko prezioekiko.
Espedientean jasota dagoen informazioan prezioen igoera hori era egokian justifikatzen duen arrazoirik antzematen ez denez, erakunde honek egokitzat jotzen du Altsasuko Udalari ea igoera hori behar bezala justifikatuta dagoen iradokitzea eta, hala ez badago, igoera horri dagokionez atzera egiteko beharrezko neurriak har ditzala.
5. Ikuspegi formal batetik, erakunde honek uste du Udalaren osoko bilkuraren 2024ko azaroaren 30eko erabakia juridikoki eska daitekeen publizitatearen xede izan zela, Nafarroako Aldizkari Ofizialean eta toki entitateko iragarki-taulan argitaratu baitzen (besteak beste, Nafarroako Toki Administrazioari buruzko uztailaren 2ko 6/1990 Foru Legearen 94. artikulua).
Hala eta guztiz ere, erakunde honek uste du, erabakitakoa bezalako prezioen igoera aintzat hartuta, itundu gabeko plaza duten egoiliarrei eta/edo haien senideei prezio berriak jakinarazi beharko litzaizkiekeela, horiek indarrean sartu baino lehen, egoiliarren kopuru txikia kontuan hartuta eragiketa horrek ez zuelako ahalegin handirik eskatzen.
Horregatik, erakunde honek egokitzat jotzen du Altsasuko Udalari iradokitzea, etorkizunean prezioak aldatzeari begira, prezio horiek indarrean sartu aurretik egoiliarrei eta/edo haien familiei jakinarazteko.
6. Beraz, eta Nafarroako Foru Komunitateko Arartekoaren erakundea arautzen duen uztailaren 3ko 4/2000 Foru Legearen 34.1. artikuluak ematen dizkion eskumenen arabera, hau jo du beharrezkotzat:
a) Altsasuko Udalari iradokitzea ea 2024ko azaroaren 30eko osoko bilkuran erabakitako prezio-igoera behar bezala justifikatuta dagoen berrikus dezala, eta, hala ez badago, erabaki horretan atzera egiteko beharrezko neurriak har ditzala.
b) Altsasuko Udalari iradokitzea, aurrerantzean, 2024ko azaroaren 30eko antzeko erabakiei dagokienez, bere edukia eraginpekoei eta/edo haien senideei jakinarazi diezaiela, erabaki horiek indarrean jarri aurretik.
Nafarroako Foru Komunitateko Arartekoaren erakundea arautzen duen uztailaren 3ko 4/2000 Foru Legearen 34.2. artikuluari jarraikiz, eta aginduzkoa betez, Altsasuko Udalak bi hileko epean jakinarazi beharko du ebazpen hau onartzen duen eta, dagokionean, hura betetzeko zer neurri hartu dituen.
Lege-agindu horretan xedatzen denez, aipatutako administrazio publikoak arartekoaren erabakia onartzen ez badu, erakunde honek erabaki dezake gai hori dagokion urteko txostenean sartzea eta Nafarroako Parlamentuan azaltzea, jarrera hori izan duen administrazio publikoa berariaz aipatuz, baldin eta arartekoaren iritziz erabakia onartzea posible bazen.
Adeitasunez, zure erantzunaren zain,
El Defensor del Pueblo de Navarra
Nafarroako Arartekoa
Patxi Vera Donazar
Partekatu edukia