Partekatu edukia
Energia eta ingurumena
Gaia: Gazte-talde batek euren etxebizitzen etxabean dagoen lokala aisiagune gisa erabiltzeak bizilagunei eragiten dizkien eragozpenak
Beteluko alkatea
Alkate jauna:
1. 2025eko maiatzaren 6an, instituzio honek (…) jaunak eta (…) andreak aurkeztutako idatzi bat jaso zuen, Lako-Beikoa 5 eta 6 auzo-erkidegoen izenean. Horren bidez, kexa bat aurkeztu zuten etxebizitzen azpian dagoen lokal bat aisialdiko lokal gisa etengabe erabiltzeko alokatzearen ondoriozko kalteengatik.
Idazki hartan, hauxe zioen:
a) Lokal bat alokatu zaio gazte-talde bati, etengabe aisialdirako gune gisa erabili dezaten.
b) Lokal horrek ez du erabiliko den arrazoietarako inolako baldintzarik betetzen, intsonorizazioari, higieneari, segurtasunari edo edukierari dagokienez.
c) Nahiz eta egoera hori jabeari jakinarazi zaion, lokala egoera berberetan jarraitzen du.
d) Beteluko udalari konponbide bat eskatu zitzaion eta lokal mota horiek erregularizatzea proposatu zen.
e) Eskaera hori erantzute aldera, udal horrek adierazi du, inolako eragozpenak sortzen badira, horren berri eman behar zaiola Foruzaingoari. Hala, ez dute arazoa konpontzeko beste inolako irtenbiderik eman, eta kexagileak ez daude jarrera horrekin ados.
Hori guztia dela-eta, egoera erregularizatzeko eskatu dute, bizikidetza gatazkak egon ez daitezen.
2. Ondoren, erakunde honek Beteluko Udalera jo zuen, gai horri buruzko informazio eske.
2025eko ekainaren 5ean emandako txostena jaso zen, eta espedienteari erantsi zitzaion.
3. Adierazi den bezala, udalerriko lokalak aisialdirako lokal gisa erabiltzen dira etengabe eta, kexa lokal horien erabilera araututa ez egoteari buruzkoa da. Hala, lokalek zaraten, edukieraren, segurtasunaren, higienearen eta abarren inguruan bete behar dituzten betebeharrak edo baldintzak ezarri behar dira.
Bestalde, Beteluko Udalak adierazi du ez dagoela egiaztatuta lokala horretarako erabiltzen denik, ez eta bizikidetza-gatazkarik dagoenik ere. Era berean, udalaren dimentsioa aipatu du, eta adierazi du, erakunde txikia denez, ez duela gai horri buruzko araudi zehatzik, eta egoera hori zonako antzeko beste udalerri batzuekin partekatzen duela.
4. Erakunde honek jakin badaki gune horiek sortzen dituzten bizikidetza-gatazkak, eta askotan izan du iritzia emateko aukera, pertsonek ingurumen egokiaz gozatzeko eta osasuna babesteko duten eskubidearen alde, batez ere giza jarduerek eragindako eragozpen eta zarata handiegien aurrean.
Hala, adierazi da eragozpen horiek herritarren oinarrizko eskubideei eragin eta kalte egin diezaieketela, eta administrazio publikoei dagokiela, beren eskumenen esparruan, herritarren eskubide konstituzionalak babestea (EK, 53.1. artikulua).
Aztertzen ari garen eremuan, Toki Araubidearen Oinarriak arautzen dituen Legean ezarritakoaren arabera, toki-erakundeek eskubide horiek zentzu horretan babesteko eskumena dute, eskumenak baitituzte hirigintzaren, osasungarritasunaren eta zaraten kontrolaren arloetan, besteak beste. Hala, erakunde honek uste du udalari dagokiola horrelako bizikidetza-arazoen aurrean jardutea eta auzotarren eskubideak errespetatzen direla zaintzea.
Eskubide horiek gauzatzeko, toki-erakundeek ahalmena dute, besteak beste, gai hori arautuko duten ordenantzak onartzeko, lizentziak emanez edo neurri zuzentzaileak ezarriz.
Kasu honetan, nahiz eta udalak bidalitako txostenetik ondorioztatzen den lanean ari direla gazteek instalazio eta etxebizitza egokiak izan ditzaten, ez da zehaztu aisialdirako gune horiek auzokideen arteko bizikidetzan izan ditzaketen eraginak arintzeko neurririk.
Horregatik guztiagatik, erakunde honek uste du beharrezkoa dela Beteluko Udalari gogoraraztea legezko betebeharra duela bere auzotarren konstituzio-eskubideak babesteko, bai eta udalerrian bizikidetza zaintzeko betebeharra ere, horretarako behar diren neurri guztiak hartuz.
5. Beraz, eta Nafarroako Foru Komunitateko Arartekoaren erakundea arautzen duen uztailaren 3ko 4/2000 Foru Legearen 34.1. artikuluak ematen dizkion eskumenen arabera, hau jo du beharrezkotzat:
Beteluko Udalari gogoraraztea auzotarren eskubide konstituzionalak babesteko legezko betebeharra duela, eta, bereziki, gehiegizko zaratak ez jasateko eskubidea, bai eta udalerrian bizikidetza zaintzeko betebeharra ere, horretarako behar diren neurri guztiak hartuz.
Nafarroako Foru Komunitateko Arartekoaren erakundea arautzen duen uztailaren 3ko 4/2000 Foru Legearen 34.2. artikuluari jarraikiz, eta aginduzkoa betez, Beteluko Udalak bi hileko epean jakinarazi beharko du ebazpen hau onartzen duen eta, dagokionean, hura betetzeko zer neurri hartu dituen.
Lege-agindu horretan xedatzen denez, aipatutako administrazio publikoak arartekoaren erabakia onartzen ez badu, erakunde honek erabaki dezake gai hori dagokion urteko txostenean sartzea eta Nafarroako Parlamentuan azaltzea, jarrera hori izan duen administrazio publikoa berariaz aipatuz, baldin eta arartekoaren iritziz erabakia onartzea posible bazen.
Adeitasunez, zure erantzunaren zain,
El Defensor del Pueblo de Navarra
Nafarroako Arartekoa
Patxi Vera Donazar
Partekatu edukia