Partekatu edukia
Nafarroako Arartekoak, Patxi Verak, bere erakundearen 2024ko urteko txostena aurkeztu dio asteazken honetan Unai Hualderi, Nafarroako Parlamentuko lehendakariari. Dokumentu horretan iaz kudeatu zituen 4.725 jarduketak jasotzen dira; jarduketa horien barruan azpimarratu behar da herritarrek aurkeztutako kexen kopurua % 18,8 hazi dela.
Jarduketa horien artean, bestak beste, herritarren 2.751 kontsulta, kudeatutako 1.663 kexa, ofiziozko 30 jarduketa, 22 bitartekaritza-espediente, 178 topaketa eta gizarte-erakundeetara egindako 35 bisita zenbatesten dira. Zifra hauek guztiek 2023an erregistratutakoak gainditzen dituzte, eta horrek jarduera instituzionalaren hazkunde nabarmena erakusten du. Guztira iaz 8.708 pertsona izan ziren erakundera jo zutenak. Horietatik % 58,5 emakumeak izan ziren eta % 41,5 gizonak.
Era berean, jarduketa horien emaitzei dagokienez, txostenak nabarmentzen du guztira 600 kexa herritarren aldekoak izan zirela, bai administrazioek onartutako ebazpenen bidez (323), bai ikerketan zehar konpondu zirelako (277), eta datu honek herritarrei emandako laguntzaren berri ematen du.
Kexa-eremu nagusiak
Dokumentuak beste alderdi garrantzitsu batzuk ere jasotzen ditu, hala nola kexa gehien eragin zituzten gaiak. Osasuna eta Gizarte-Ongizatea izan ziren sailkapen horren buru, 201 eta 185 kexarekin, hurrenez hurren. Atzetik datoz Hezkuntza (124), Funtzio Publikoa (91), Etxebizitza (88) eta Ogasuna (82). Zerrenda hau ixteko Enplegu publikorako irispidea (71), Ingurumena (64), Atzerritartasuna (63) eta Trafikoa (57) daude.
Kexen hartzaile diren administrazio edo erakunde publikoei dagokienez, % 55,6 foru-administrazioaren aurka aurkeztu ziren; % 22 toki-administrazioen aurka; % 12,2 estatuko administrazioaren aurka; % 5,2 foru- eta toki-administrazioen aurka, batera; eta % 5,1 beste erakunde batzuen aurka.
Era berean, Garapen Jasangarrirako 2030 Agendako Helburuen (GJH) araberako kexen zerrenda zehazten da. Arlo honen barruan 50 espediente baino gehiago izan zituztenen artean 11. GJH (hiri eta komunitate jasangarriak) izan zen izapidetze-kopururik handiena eragin zuena. Bigarrena GJH 10 izan zen (desberdintasunak murriztea), eta hirugarrena, berriz, GJH 8 (lan duina eta hazkunde ekonomikoa). Horien atzetik daude GJH 3 (osasuna eta ongizatea); GJH 4 (kalitatezko hezkuntza); GJH 16 (bakea, justizia eta instituzio sendoak); eta GJH 1 (pobrezia desagerraraztea).
Zeharkakotasuna eta gardentasuna
Azkenik, jorratzen diren gaien "intersekzionalitateari" buruzko zeharkakotasun-irizpideari dagokionez, kexa gehien izan zituztenak "Haurtzaroa eta nerabezaroa" (323), "Desgaitasuna eta mendekotasuna" (152), "Adinekoak" (140), "Generoa" (36) eta "Arrazakeria eta xenofobia" (11) izan ziren.
Txostenak, gainera, erakundearen 2024ko agenda osoa jasotzen du, gardentasun handiena emateko asmoz. Agendan, egunez egun eta ordena kronologikoan, titularrak eta bere taldeak egindako jarduerak zehazten dira, bai eta aurrekontuaren likidazioa jasotzen duen eranskin bat ere.
Balorazioak
Nafarroako Arartekoak, Patxi Verak, adierazi du bere ustez txosten honek "Nafarroako Parlamentuari errealitatea eta herritarrek dituzten arazoak hobeto eta osoago ezagutzeko balio diezaiokeela lan politiko eta legegile hobe eta egokiago bati begira, baita Nafarroan bizi diren pertsonei ere, Arartekoak beren eskubideen defentsan, bereziki zaurgarrienen defentsan, zein neurritan lagun diezaiekeen egiazta dezaten".
Unai Hualdek, bere aldetik, honako hau adierazi du: "Arartekoaren urteko jarduera-memoriek urtez urte berresten dute herritarrek erakunde honetan jartzen duten konfiantza, Administrazioarekin dituzten arazoak konpontzen saiatzeko, beren jardueren hazkundeak erakusten duen bezala". Era berean, hainbat gaitan egiten ari den proposamen-lan garrantzitsua azpimarratu du, baita gure komunitateko gizarte-eragile eta -kolektiboekiko harremana areagotzea ere ".
Parlamentuan aurkeztu ondoren Patxi Verak Foru Araubideko Batzordearen hurrengo bilkuran aurkeztuko du 924 orrialde dituen Nafarroako Arartekoaren 2024ko urteko txostena.
Informazio-egintza hau uztailaren 3ko 4/2000 Foru Legearen 36.1 artikuluak arautzen du, zeinak xedatzen baitu Nafarroako Arartekoak "urtero emanen dio egindako kudeaketei buruzko txostena Nafarroako Parlamentuari; ohiko bilkuraldian aurkeztu beharko dio txosten hori".
Partekatu edukia